12.11.2007, 08:11 PM
Emanet nedir
Sual: Namaz kılan biriyim. Namahreme bakmak veya başka bir günah işlemek istendiği zaman, bundan korunacak bir dua var mıdır?
CEVAP
Evet vardır. Ancak doğru kılınan namazın, her kötülükten koruduğu Kur�an-ı kerimde bildiriliyor. Onun için ilkönce namazı doğru kılmaya çalışın. Namazın farz, vacib, sünnet ve müstehablarına riayet edin. Mekruhlarından kaçının. Böyle namaz kılan kimse elini harama uzatamaz.
Duaya gelince, Allahü teâlâyı zikretmeli, yani anmalı, hatırlamalı. Mesela La ilahe illallah demeli. Allah'ı anmadan gaflet içinde yaşayana şeytan musallat olur. Bir âyet-i kerime meali şöyledir:
(Rahman olan Allah'ı zikretmekten gâfil olana, yanından ayrılmayan bir şeytan musallat ederiz.) [Zuhruf 36]
Şeytan, insana musallat olup da günaha teşvik edince, hemen Allah'ı zikretmeli yani kelime-i tevhid okuyarak, estağfirullah diyerek, La havle... okuyarak Allah'ı anmalıdır. Bir hadis-i şerif meali şöyledir:
(Şeytan, Allah zikredilince, kaçar, zikredilmezse, vesvese vermeye devam eder.) [Ebu Ya'la]
Her zaman Allahü teâlâ zikredilirse, şeytan musallat olamaz. Şeytanın şerrinden ve vesvesesinden kurtulmuş olunur. Zaten şeytan gâfillere musallat olur. İyilere bir zararı dokunamaz. Allahü teâlâ şeytana diyor ki: (Benim kullarıma senin hakimiyetin yoktur, onlara musallat olamazsın.) [İsra 65]
İyiler de, kötüler de, Allahü teâlânın kulu olduğu halde salihler için (Benim kulum) buyuruyor. Demek ki Rabbimizin (Benim kulum) dediği salih kimselere şeytan musallat olamıyor. Paraya, kötü arzularına kul olanlara şeytan musallat oluyor. Casiye suresinde (Hevasını ilah edinenler) tabiri geçiyor. Yani kötü arzularının kulu olanlar buyuruluyor. Kişi neye tapıyorsa onun kuludur.
Sual: Kur�an-ı kerimde insanın yüklenmekten çekinmediği bildirilen emanet nedir? Mezheplere ve âlimlere itibar etmeyen bir yazar, benim düşünceme göre emanet mülk diyor. Doğrusu nedir?
CEVAP
Ahzab suresinin, (Emaneti göklere, yere ve dağlara bildirdik. Onlar bunu yüklenmekten çekinip sorumluluktan korktular. Onu insan yüklenerek, nefsine zulmetti, o çok cahil yani sonunu bilemedi) mealindeki 72. âyet-i kerimesinden önceki âyette, (Allah ve Resulüne itaat edenler [emirleri ile yasaklarına uyanlar], büyük kurtuluşa [ebedi saadete] kavuşurlar) buyuruluyor. Bu emirlerle yasaklar, emanete benzetiliyor. Emaneti yerine vermek gerektiği, ibadetleri yapmanın önemi bildiriliyor. Emanete, akıl ve İslamiyet diyen âlimler de oldu. Çünkü, aklı olan İslamiyet'e uyar.
İmam-ı Beydavi hazretleri buyuruyor ki:
Bu emanete akıl da denilse, âyet-i kerime, ibadetleri yapmanın, beş vakit namaz kılmanın önemini bildirmektedir. Nisa suresinin 58. âyet-i kerimesindeki emanet kelimesini Allah�ın Resulü, ibadet olarak açıklayıp beş vakit namaz kılmayı emretmiştir.
Müminun suresinin 8. âyetinde de, (O müminler, emanetlerine ve ahidlerine riayet ederler) buyuruluyor. Mearic suresinin 32. âyeti de aynı mealdedir. Her iki surede de ondan sonra gelen âyetlerde namaza riayetin önemi bildirilmektedir.
Demek ki, Allahü teâlânın emir ve yasaklarına riayet eden, namaz kılan emanete riayet etmiş olur.
Emanetin başka anlamları da vardır. Emanet ile ilgili hadis-i şeriflerde buyuruluyor ki:
(Emanet zayi edilirse kıyamet yaklaşır. İşleri, ehli olmayana vermek, emaneti zayi etmektir.) [Buhari]
(Dininizden ilk kaybedeceğiniz şey emanet, sonra namazdır.) [Z. Makdisi,Taberani]
(Kadınlar size Allahü teâlânın emanetidir. Sizin onların üzerinde, onların da sizin üzerinizde hakları vardır.) [İbni Cerir]
(Fakirlik emanettir. Onu gizleyen ibadet etmiş olur. Fakirliğini açığa vuran da, din kardeşlerini borçlu çıkarmış olur.) [İbni Asakir]
(Sözleriniz emanettir. Çirkin bir sözü götürmek [laf taşımak] helal olmaz.) [Ebu Nuaym]
(Kara şehidinin borç ve emanet hariç, bütün günahları affedilir. Deniz şehidinin ise bütün günahları affedilir.) [Ebu Nuaym]
(Allahü teâlâ Âdem aleyhisselama, �Emaneti kabul eden olmadı, sen yüklenir misin?� buyurdu. O da, �Yüklenmenin mesuliyeti nedir� dedi. Allahü teâlâ da, �Emanete riayet edene sevap, etmeyene azap vardır� buyurdu. Âdem aleyhisselam, emaneti kabul edince Cennette öğleden ikindiye kadar kalabildi. Sonra İblisin hilesi ile oradan çıkarıldı.) [Ebuşşeyh]
(Emanete riayet etmeyenin imanı, abdesti olmayanın namazı yoktur. Namazı olmayanın da dini yoktur. Namazın dindeki yeri, başın gövdedeki yeri gibi önemlidir.) [Taberani]
(Vedalaşırken, emanetleri kaybolmayan Allah�a seni emanet ediyorum deyin.) [İbni Mace]
(Şu altı şeyi koruyan Cennete girer: Namaz, zekat, emanet, namus, mide ve dil.) [Taberani]
(Size iki emanet bırakıyorum: Allah�ın kitabı ve Ehl-i beytim.) [İ.Ahmed]
(Hanımının cinsellikle ilgili sırlarını yaymak, emanete hıyanetin büyüklerindendir.) [Müslim]
(Allah ve Resulünün, kendisini sevmesini isteyen kimse, emanete riayet etsin.) [Taberani]
Sual: Şu hadisi bildirdiniz:
(Beş vakit namaz kılan, Ramazan orucunu tutan, zekatını veren ve yedi büyük günahtan kaçınana, Cennetin bütün kapıları açılır, selamet ve emniyet içinde gir denilir.) [Nesai]
Bu hadiste bildirilen yedi büyük hangileridir?
CEVAP
Yedi büyük günah şunlardır: 1- Allah�a şirk koşmak. 2- Büyücülük, 3- Katillik, 4- Harpten kaçmak, 5- Yetim malı yemek, 6- Faizcilik, 7- Namuslu kadına iftira etmek. (Buhari, Müslim) Başka bir hadis-i şerifte de, yedi büyük günah içinde Müslüman olan ana babaya asi olmak ifadesi geçiyor. Allah�a şirk koşmak küfürdür. Küfür de, bazen büyük günahlar arasında sayılır.
Sual: Tam İlmihal�de, (Midye yemek haramdır, akşam namazını yıldızlar görünene kadar geciktirmek haramdır, ikindiyi, güneş batmasına bir mızrak boyu yaklaşıncaya kadar geciktirmek haramdır) gibi ifadeler geçmektedir. Bazı kitaplarda ise tahrimen mekruh deniyor. Bunun sebebi nedir?
CEVAP
İbni Abidin hazretleri buyuruyor ki: Bahr-ür raık kitabında, tahrimen mekruha haram demenin sahih olduğu beyan edilmiştir. İmam-ı Muhammed'e göre tahrimen mekruh haramdır. Şeyhayn'a göre ise harama yakındır. (Redd-ül-muhtar)
Sual: Melekler Lut aleyhisselamın kavmini yere batırmak için gelince, Lut aleyhisselama, Kur�an-ı kerimde, (Hiç biriniz dönüp ardına bakmasın) dendiği bildiriliyor. (Hicr 65) Arkaya bakılmamasının sebebi ne idi?
CEVAP
Tefsirlerde yazıyor ki:
Meydana gelecek korkunç felaketi görmemeleri için,
Veya kendilerine de o felaketin isabet etmemesi için,
Yahut hiç biri yolundan geri dönmemek için.
Hicrete kendilerini alıştırmak için diye de tefsir edenler olmuştur. (Beydavi)
Sual: Namaz kılan biriyim. Namahreme bakmak veya başka bir günah işlemek istendiği zaman, bundan korunacak bir dua var mıdır?
CEVAP
Evet vardır. Ancak doğru kılınan namazın, her kötülükten koruduğu Kur�an-ı kerimde bildiriliyor. Onun için ilkönce namazı doğru kılmaya çalışın. Namazın farz, vacib, sünnet ve müstehablarına riayet edin. Mekruhlarından kaçının. Böyle namaz kılan kimse elini harama uzatamaz.
Duaya gelince, Allahü teâlâyı zikretmeli, yani anmalı, hatırlamalı. Mesela La ilahe illallah demeli. Allah'ı anmadan gaflet içinde yaşayana şeytan musallat olur. Bir âyet-i kerime meali şöyledir:
(Rahman olan Allah'ı zikretmekten gâfil olana, yanından ayrılmayan bir şeytan musallat ederiz.) [Zuhruf 36]
Şeytan, insana musallat olup da günaha teşvik edince, hemen Allah'ı zikretmeli yani kelime-i tevhid okuyarak, estağfirullah diyerek, La havle... okuyarak Allah'ı anmalıdır. Bir hadis-i şerif meali şöyledir:
(Şeytan, Allah zikredilince, kaçar, zikredilmezse, vesvese vermeye devam eder.) [Ebu Ya'la]
Her zaman Allahü teâlâ zikredilirse, şeytan musallat olamaz. Şeytanın şerrinden ve vesvesesinden kurtulmuş olunur. Zaten şeytan gâfillere musallat olur. İyilere bir zararı dokunamaz. Allahü teâlâ şeytana diyor ki: (Benim kullarıma senin hakimiyetin yoktur, onlara musallat olamazsın.) [İsra 65]
İyiler de, kötüler de, Allahü teâlânın kulu olduğu halde salihler için (Benim kulum) buyuruyor. Demek ki Rabbimizin (Benim kulum) dediği salih kimselere şeytan musallat olamıyor. Paraya, kötü arzularına kul olanlara şeytan musallat oluyor. Casiye suresinde (Hevasını ilah edinenler) tabiri geçiyor. Yani kötü arzularının kulu olanlar buyuruluyor. Kişi neye tapıyorsa onun kuludur.
Sual: Kur�an-ı kerimde insanın yüklenmekten çekinmediği bildirilen emanet nedir? Mezheplere ve âlimlere itibar etmeyen bir yazar, benim düşünceme göre emanet mülk diyor. Doğrusu nedir?
CEVAP
Ahzab suresinin, (Emaneti göklere, yere ve dağlara bildirdik. Onlar bunu yüklenmekten çekinip sorumluluktan korktular. Onu insan yüklenerek, nefsine zulmetti, o çok cahil yani sonunu bilemedi) mealindeki 72. âyet-i kerimesinden önceki âyette, (Allah ve Resulüne itaat edenler [emirleri ile yasaklarına uyanlar], büyük kurtuluşa [ebedi saadete] kavuşurlar) buyuruluyor. Bu emirlerle yasaklar, emanete benzetiliyor. Emaneti yerine vermek gerektiği, ibadetleri yapmanın önemi bildiriliyor. Emanete, akıl ve İslamiyet diyen âlimler de oldu. Çünkü, aklı olan İslamiyet'e uyar.
İmam-ı Beydavi hazretleri buyuruyor ki:
Bu emanete akıl da denilse, âyet-i kerime, ibadetleri yapmanın, beş vakit namaz kılmanın önemini bildirmektedir. Nisa suresinin 58. âyet-i kerimesindeki emanet kelimesini Allah�ın Resulü, ibadet olarak açıklayıp beş vakit namaz kılmayı emretmiştir.
Müminun suresinin 8. âyetinde de, (O müminler, emanetlerine ve ahidlerine riayet ederler) buyuruluyor. Mearic suresinin 32. âyeti de aynı mealdedir. Her iki surede de ondan sonra gelen âyetlerde namaza riayetin önemi bildirilmektedir.
Demek ki, Allahü teâlânın emir ve yasaklarına riayet eden, namaz kılan emanete riayet etmiş olur.
Emanetin başka anlamları da vardır. Emanet ile ilgili hadis-i şeriflerde buyuruluyor ki:
(Emanet zayi edilirse kıyamet yaklaşır. İşleri, ehli olmayana vermek, emaneti zayi etmektir.) [Buhari]
(Dininizden ilk kaybedeceğiniz şey emanet, sonra namazdır.) [Z. Makdisi,Taberani]
(Kadınlar size Allahü teâlânın emanetidir. Sizin onların üzerinde, onların da sizin üzerinizde hakları vardır.) [İbni Cerir]
(Fakirlik emanettir. Onu gizleyen ibadet etmiş olur. Fakirliğini açığa vuran da, din kardeşlerini borçlu çıkarmış olur.) [İbni Asakir]
(Sözleriniz emanettir. Çirkin bir sözü götürmek [laf taşımak] helal olmaz.) [Ebu Nuaym]
(Kara şehidinin borç ve emanet hariç, bütün günahları affedilir. Deniz şehidinin ise bütün günahları affedilir.) [Ebu Nuaym]
(Allahü teâlâ Âdem aleyhisselama, �Emaneti kabul eden olmadı, sen yüklenir misin?� buyurdu. O da, �Yüklenmenin mesuliyeti nedir� dedi. Allahü teâlâ da, �Emanete riayet edene sevap, etmeyene azap vardır� buyurdu. Âdem aleyhisselam, emaneti kabul edince Cennette öğleden ikindiye kadar kalabildi. Sonra İblisin hilesi ile oradan çıkarıldı.) [Ebuşşeyh]
(Emanete riayet etmeyenin imanı, abdesti olmayanın namazı yoktur. Namazı olmayanın da dini yoktur. Namazın dindeki yeri, başın gövdedeki yeri gibi önemlidir.) [Taberani]
(Vedalaşırken, emanetleri kaybolmayan Allah�a seni emanet ediyorum deyin.) [İbni Mace]
(Şu altı şeyi koruyan Cennete girer: Namaz, zekat, emanet, namus, mide ve dil.) [Taberani]
(Size iki emanet bırakıyorum: Allah�ın kitabı ve Ehl-i beytim.) [İ.Ahmed]
(Hanımının cinsellikle ilgili sırlarını yaymak, emanete hıyanetin büyüklerindendir.) [Müslim]
(Allah ve Resulünün, kendisini sevmesini isteyen kimse, emanete riayet etsin.) [Taberani]
Sual: Şu hadisi bildirdiniz:
(Beş vakit namaz kılan, Ramazan orucunu tutan, zekatını veren ve yedi büyük günahtan kaçınana, Cennetin bütün kapıları açılır, selamet ve emniyet içinde gir denilir.) [Nesai]
Bu hadiste bildirilen yedi büyük hangileridir?
CEVAP
Yedi büyük günah şunlardır: 1- Allah�a şirk koşmak. 2- Büyücülük, 3- Katillik, 4- Harpten kaçmak, 5- Yetim malı yemek, 6- Faizcilik, 7- Namuslu kadına iftira etmek. (Buhari, Müslim) Başka bir hadis-i şerifte de, yedi büyük günah içinde Müslüman olan ana babaya asi olmak ifadesi geçiyor. Allah�a şirk koşmak küfürdür. Küfür de, bazen büyük günahlar arasında sayılır.
Sual: Tam İlmihal�de, (Midye yemek haramdır, akşam namazını yıldızlar görünene kadar geciktirmek haramdır, ikindiyi, güneş batmasına bir mızrak boyu yaklaşıncaya kadar geciktirmek haramdır) gibi ifadeler geçmektedir. Bazı kitaplarda ise tahrimen mekruh deniyor. Bunun sebebi nedir?
CEVAP
İbni Abidin hazretleri buyuruyor ki: Bahr-ür raık kitabında, tahrimen mekruha haram demenin sahih olduğu beyan edilmiştir. İmam-ı Muhammed'e göre tahrimen mekruh haramdır. Şeyhayn'a göre ise harama yakındır. (Redd-ül-muhtar)
Sual: Melekler Lut aleyhisselamın kavmini yere batırmak için gelince, Lut aleyhisselama, Kur�an-ı kerimde, (Hiç biriniz dönüp ardına bakmasın) dendiği bildiriliyor. (Hicr 65) Arkaya bakılmamasının sebebi ne idi?
CEVAP
Tefsirlerde yazıyor ki:
Meydana gelecek korkunç felaketi görmemeleri için,
Veya kendilerine de o felaketin isabet etmemesi için,
Yahut hiç biri yolundan geri dönmemek için.
Hicrete kendilerini alıştırmak için diye de tefsir edenler olmuştur. (Beydavi)